Het Center for Psychedelic Drug Research and Education (CPDRE), verbonden aan de College of Social Work van de Ohio State University in de Verenigde Staten, onderzoekt hoe psychedelische stoffen kunnen worden ingezet bij zware psychische aandoeningen. In een nieuwe studie richtte het centrum zich op een groep die volgens de onderzoekers vaak tussen wal en schip valt: veteranen met een ernstige posttraumatische stressstoornis (PTSS) die niet reageren op de gebruikelijke behandelingen. De eerste Amerikaanse klinische proef met psilocybine-ondersteunde therapie bij deze groep laat opvallend gunstige resultaten zien, zo publiceerden de onderzoekers op 30 juli 2026 in het tijdschrift Communications Medicine.
- Van de twaalf deelnemende veteranen was 75 procent een maand na afloop in remissie en voldeed niet langer aan de PTSS-criteria.
- De symptoomscores daalden gemiddeld met 27,5 punten ten opzichte van het beginniveau.
- Er deden zich geen ernstige bijwerkingen voor; de meest voorkomende klacht was milde hoofdpijn.
De pilot omvatte een behandeltraject van elf weken. Deelnemers kregen eerst acht uur psychotherapie, gevolgd door twee doses synthetische psilocybine — de werkzame stof in paddenstoelen — van 15 en 25 milligram. Daarna volgde nog zes tot acht uur integratieve therapie.
Driekwart voldeed niet meer aan de ziektecriteria
Van baseline tot een maand na de behandeling daalden de door clinici beoordeelde PTSS-symptomen gemiddeld met 27,5 punten. Negen van de twaalf deelnemers reageerden klinisch op de behandeling en waren in remissie. Suïcidale gedachten namen niet significant toe.
“Voor een populatie met ernstige, behandelresistente PTSS zijn deze resultaten opvallend”, zei Stacey Armstrong, eerste auteur van de studie en associate director van het CPDRE.
Volgens Armstrong werken bestaande behandelingen voor een deel van de veteranen wel, maar schieten ze voor velen tekort. “Dat laat veteranen achter in een zoektocht naar oplossingen, wat kan leiden tot het afbreken van behandelingen, langdurige arbeidsongeschiktheid en een verhoogd risico op zelfdoding.”
Meer dan 3.600 mensen meldden zich aan
Om deel te mogen nemen moesten veteranen een ernstige, behandelresistente PTSS hebben. De omvang van de behoefte werd tijdens de werving snel duidelijk: meer dan 3.600 mensen meldden zich aan voor een online voorselectie, van wie er 668 op geschiktheid werden beoordeeld. Waar aanvankelijk vijftien deelnemers waren beoogd, deden er uiteindelijk twaalf mee — negen mannen en drie vrouwen.
Een van hen is Zachariah Collett, een Amerikaanse legerveteraan uit Ohio. Hij trad in 2002 toe tot het leger, diende 28 maanden in een gevechtstour in Irak en werd op zijn 25e om medische redenen afgekeurd, mede vanwege PTSS. Zijn klachten omvatten nachtmerries, een kort lontje en een voortdurend gevoel op zijn hoede te zijn. Jarenlange counseling en medicatie hielpen niet. Nu, drie jaar na de behandeling, zegt hij dat de therapie een diepgaand effect had op hemzelf, zijn gezin en zijn huwelijk.
Onderzoekers zoeken uit wat precies werkt
Wat deze studie volgens de onderzoekers bijzonder maakt, is de poging om een lang openstaande vraag in het vakgebied te beantwoorden: hoeveel van het effect komt door het middel, hoeveel door de therapie, en hoeveel door de combinatie. De data toonden al een daling van de PTSS-symptomen vóór de psilocybine werd toegediend, met een veel grotere afname erna.
“Deze behandeling is meer dan alleen een middel”, zei senior auteur Alan Davis, directeur van het CPDRE. “Het middel is een katalysator voor het diepe werk dat een venster opent voor mensen.”
Voor lezers is het belangrijk te weten dat dit een kleinschalige pilotstudie betreft. Twaalf deelnemers is een klein aantal, wat betekent dat de bevindingen voorlopig zijn en bevestiging in groter opzet nodig hebben voordat er conclusies over bredere toepassing kunnen worden getrokken. De onderzoekers kondigden aan dat toekomstige publicaties de werkzaamheid tot zes maanden na de proef zullen onderzoeken, evenals biologische veranderingen en effecten op andere PTSS-gerelateerde problemen zoals slaapstoornissen en middelengebruik.
In Nederland en België is psilocybine geen goedgekeurde behandeling en blijft het gebruik ervan gebonden aan strikte regelgeving. Onderzoek als dit voedt niettemin het bredere debat over de vraag of psychedelica onder medisch toezicht een plek kunnen krijgen in de geestelijke gezondheidszorg.
Wat vindt u ervan dat psychedelica onder medische begeleiding worden onderzocht als behandeling voor PTSS? Deel uw mening hieronder.
