Ongeveer 950.000 huishoudens in Nederland gaan de komende jaren meer betalen voor hun hypotheek. Dat blijkt uit berekeningen van De Nederlandsche Bank (DNB) op basis van klantdata van de grote banken. Het gaat om huishoudens met een variabele hypotheekrente of met een rentevaste periode die vóór eind 2028 afloopt. Voor een gemiddeld huishouden in die groep stijgen de bruto maandlasten volgens de centrale bank met ongeveer 150 euro. Toch verwacht DNB niet dat mensen massaal in de problemen komen. Veel huishoudens zouden de hogere hypotheeklasten kunnen opvangen, onder meer doordat hun financiële positie is verbeterd.
- Zo’n 950.000 huishoudens hebben een variabele rente of een rentevaste periode die vóór eind 2028 afloopt.
- Hun hypotheeklasten stijgen gemiddeld met ongeveer 150 euro bruto per maand.
- De gemiddelde hypotheekrente ging in vijf jaar van 1,6 procent naar rond de 4 procent.
- DNB verwacht niet dat mensen massaal in de problemen komen.
DNB verwacht dat de meeste huishoudens de hogere lasten aankunnen
De centrale bank is opvallend gerust over de gevolgen. Volgens DNB lijken de meeste huishoudens in staat de hogere maandlasten te dragen, dankzij een sterkere financiële positie. De lonen zijn de afgelopen jaren flink gestegen. Daarnaast is de hypotheekschuld gedaald, zowel in verhouding tot het inkomen van huishoudens als ten opzichte van de waarde van hun woning.
Veel mensen hebben de laatste tijd dus meer geld te besteden. Volgens DNB is dat de belangrijkste reden dat er geen grootschalige betalingsproblemen worden verwacht.
Voor een deel van de huishoudens dreigt toch financiële krapte
Helemaal zonder risico is de rentestijging volgens de toezichthouder niet. De hogere lasten kunnen voor sommige huishoudens financiële druk opleveren, waarschuwt DNB. Kwetsbaar zijn vooral huishoudens waarvan de hypotheeklasten sterk oplopen en die tegelijk een zwakkere financiële positie hebben of minder gaan verdienen, bijvoorbeeld door werkloosheid of pensionering.
DNB houdt de ontwikkeling in de gaten, omdat hogere hypotheeklasten huishoudens financieel kwetsbaarder kunnen maken.
Dat raakt niet alleen de huiseigenaren zelf. Als huishoudens hun hypotheek niet meer kunnen betalen, kan dat volgens de centrale bank ook gevolgen hebben voor hypotheekverstrekkers.
De stijging verschilt sterk per huishouden
Het gemiddelde van 150 euro per maand verhult grote verschillen, benadrukt DNB. Voor een kwart van de betrokken huishoudens blijft de stijging onder de 50 euro per maand. Een ander kwart ziet de kosten juist met meer dan 300 euro per maand toenemen.
Bovendien gaat het om brutobedragen. Door de hypotheekrenteaftrek valt de werkelijke kostenstijging lager uit. Hoeveel lager, hangt af van de persoonlijke situatie.
Rente ruim verdubbeld in vijf jaar
De oorzaak ligt bij de rente, die de afgelopen jaren flink is opgelopen. Vijf jaar geleden lag de gemiddelde hypotheekrente op 1,6 procent, nu is dat rond de 4 procent.
Huiseigenaren die hun rente voor tien of twintig jaar hebben vastgezet, merken daar voorlopig niets van: hun maandlasten blijven gelijk.
Een korte rentevaste periode is in Nederland relatief zeldzaam. Slechts 3 procent van het totale uitgeleende hypotheekbedrag heeft zo’n kortlopende rente. Daarnaast loopt bij 16 procent van alle hypotheken de rentevaste periode vóór eind 2028 af.
Opgeteld kan zo de rente op bijna een vijfde van de totale Nederlandse hypotheekschuld vóór 2029 veranderen. Voor die twee groepen betekent dat volgens de centrale bank dat ze binnenkort rekening moeten houden met flink hogere maandelijkse kosten.































