Een hormoon dat vooral bekendstaat om het onderdrukken van de eetlust en het ondersteunen van gewichtsverlies, blijkt een verrassende tweede functie te hebben: het beschermen van de lever tegen ontsteking en littekenvorming. Onderzoekers van McMaster University in Canada beschrijven in het vakblad Cell Metabolism hoe het hormoon GDF15 een tot nu toe onbekende signaalroute van de hersenen naar de lever activeert. De studie werd op 10 augustus 2026 gepubliceerd en zou kunnen leiden tot nieuwe behandelingen voor gevorderde leververvetting.
- GDF15 remt leverontsteking en littekenvorming af, ook zonder gewichtsverlies.
- Het hormoon activeert een hersen-lever-route die glucocorticoïden vrijmaakt.
- De bevindingen zijn gebaseerd op muismodellen die de menselijke ziekte MASH nabootsen.
“Onze bevindingen tonen aan dat GDF15 veel meer doet dan de eetlust en het lichaamsgewicht reguleren”, zegt Gregory Steinberg, hoogleraar aan het Department of Medicine van McMaster University en senior auteur van de studie.
Volgens Steinberg zet het hormoon een natuurlijke signaalroute tussen hersenen en lever in gang. “We ontdekten dat GDF15 een natuurlijke hersen-lever-signaalroute activeert die helpt om leverontsteking te onderdrukken en fibrose te verminderen. Dit verandert hoe we naar het hormoon kijken en suggereert dat het deel kan uitmaken van het eigen verdedigingssysteem van het lichaam tegen chronische leverschade.”
Ontsteking blijft vaak achter, ook na fors gewichtsverlies
De ontdekking is relevant voor mensen met MASH (metabole disfunctie-geassocieerde steatohepatitis), een gevorderde vorm van leververvetting die uiteindelijk kan leiden tot cirrose, leverkanker en leverfalen. Wereldwijd worden miljoenen mensen door de aandoening getroffen. Nieuwe afslankmedicijnen hebben de vooruitzichten voor veel patiënten verbeterd, maar de ontsteking in de lever kan blijven bestaan, zelfs nadat iemand aanzienlijk is afgevallen.
Juist daar zit volgens de onderzoekers de meerwaarde van hun vondst. Doordat ze een biologische route hebben blootgelegd die deze ontsteking rechtstreeks reguleert, zou een toekomstige therapie de leverontsteking gericht kunnen aanpakken naast bestaande behandelingen die zich op gewicht en levervet richten. Dat is van belang omdat ontsteking een belangrijke drijvende kracht is achter het voortschrijden van MASH — en tegelijk lastig te behandelen blijft.
Zo stuurt het hormoon een beschermend signaal naar de lever
Om te onderzoeken hoe GDF15 op gevorderde leverziekte inwerkt, gebruikte het team muismodellen die de menselijke ziekte nauw nabootsen. Ze combineerden genetische, farmacologische en genomische technieken met zogeheten spatiale transcriptomica om te bekijken wat er gebeurt wanneer het hormoon actief wordt.
De onderzoekers zagen dat GDF15 via het zenuwstelsel een signaal vanuit de hersenen op gang brengt, wat uiteindelijk leidt tot het vrijkomen van glucocorticoïden. Die steroïdhormonen spelen een rol bij de stofwisseling, de afweer en de reactie van het lichaam op stress. Vervolgens helpen ze om de ontsteking in de lever te dempen — en dat gebeurde ongeacht veranderingen in voedselinname, lichaamsgewicht of levervet. GDF15 leek daarnaast de voortgang van leverfibrose, de opeenhoping van littekenweefsel, af te remmen.
“In plaats van leverschade te veroorzaken, lijkt GDF15 het immuunsysteem van de lever juist te kalmeren”, zegt Dongdong Wang, eerste auteur van de studie en assistent-hoogleraar aan McMaster.
Wang legt uit dat het hormoon levercellen als het ware herprogrammeert. “Het brengt immuuncellen in een meer beschermende en minder actieve toestand, wat helpt om ontsteking te verminderen en schade aan de lever te voorkomen.”
Tweede verrassende rol voor hetzelfde hormoon
Het is niet de eerste keer dat GDF15 de onderzoekers verrast. In 2023 lieten Steinberg en Wang al zien dat het hormoon het lichaam helpt om tijdens gewichtsverlies calorieën te blijven verbranden. De nieuwe studie onthult een heel andere functie van datzelfde hormoon: leverbescherming via een tot dusver onbekende ontstekingsremmende route. Samen zouden beide inzichten kunnen bijdragen aan toekomstige therapieën die zich specifiek op leverontsteking richten.
Steinberg benadrukt dat de huidige aanpak nog te eenzijdig is. “De bestaande therapieën richten zich vooral op het verminderen van lichaamsgewicht en levervet”, zegt hij. “Ons werk suggereert dat het waardevol kan zijn om die aanpak te combineren met behandelingen die de ontsteking rechtstreeks aanpakken. Door te begrijpen hoe het lichaam de lever van nature beschermt, kunnen we nieuwe kansen vinden om effectievere behandelingen te ontwikkelen.”
Bij het onderzoek waren ook wetenschappers van Novo Nordisk A/S betrokken. De studie werd gefinancierd door verschillende Canadese onderzoeksinstellingen, waaronder NSERC, CIHR en Diabetes Canada. Novo Nordisk leverde onderzoekssteun en het GDF15-hormoon dat in de studie werd gebruikt. De resultaten zijn voorlopig gebaseerd op muismodellen; de stap naar toepassing bij patiënten vergt verder onderzoek.
Wat denkt u: moeten behandelingen tegen leververvetting zich naast gewichtsverlies ook rechtstreeks op ontsteking richten? Deel uw mening hieronder.
