De ambulancemeldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn heeft zeker twee nachten geen 112-meldingen kunnen aannemen. De oorzaak is een structureel personeelstekort. Dat blijkt uit interne documenten van de meldkamer die Omroep Gelderland in handen heeft. Het ging om de nacht van 30 september op 1 oktober en de nacht van 5 op 6 oktober. In beide gevallen ging de meldkamer ‘op zwart’ en nam de meldkamer Noord-Nederland alle 112-telefoontjes over. De meldkamer is de grootste van het land en bedient 3,2 miljoen mensen in Gelderland en Overijssel. Volgens de interne stukken staat ze in crisisstand.
- De meldkamer Oost-Nederland nam in de nachten van 30 september op 1 oktober en van 5 op 6 oktober geen 112-meldingen aan.
- De meldkamer in Apeldoorn bedient 3,2 miljoen mensen in Gelderland en Overijssel.
- Het ministerie van VWS werd op 13 oktober op de hoogte gebracht.
- Een nieuwe centralist is pas na negen maanden opleiding volledig inzetbaar.
Al maanden vallen er gaten in het rooster
Op de meldkamer in Apeldoorn werken ambulance, politie en brandweer van vijf veiligheidsregio’s samen: Gelderland-Zuid, Gelderland-Midden, Noordoost-Nederland, IJsselland en Twente. Volgens de documenten kampt de meldkamer al maanden met onderbezetting, vooral door personeelskrapte bij Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. Als er gaten in het rooster vallen, moeten medewerkers van de meldkamer Noord-Nederland bijspringen.
De samenwerkende ambulanceregio’s erkennen dat de bezetting onder druk staat. Volgens hen nemen de zorgvraag en het aantal 112-meldingen toe, terwijl er te weinig verpleegkundigen zijn. Daarnaast heeft de meldkamer te maken met uitstroom van personeel en een hoog ziekteverzuim.
Op een gewone nacht nemen drie centralisten de 112-oproepen aan. Collega’s coördineren intussen de ambulances en bemannen de lijnen voor professionele hulpverleners.
Op 30 september werd al vroeg op de avond besloten ‘op zwart’ te gaan
In de nacht van 30 september was de bezetting zo laag dat leidinggevenden al vroeg op de avond besloten de meldkamer ‘op zwart’ te zetten. Alle 112-oproepen gingen naar de kleinere meldkamer Noord-Nederland.
Direct na dat incident ging een crisisteam aan de slag. Medewerkers moesten tijdelijk stoppen met scholing en neventaken. Begeleiders die normaal boventallig zijn ingeroosterd, telden voortaan mee voor de minimale bezetting. Ook werd de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd ingelicht.
Ondanks die maatregelen ging de meldkamer minder dan een week later opnieuw ‘op zwart’, in de nacht van 5 op 6 oktober.
Een anonieme centralist vertelde Omroep Gelderland over een melding van een auto die tegen een boom was gereden. Daarbij viel één dode en raakten twee mensen zwaargewond. De oproep werd 45 seconden lang niet beantwoord. “Had het uitgemaakt voor de uiteindelijke afloop? Ik weet het niet. Maar die telefoon had gewoon veel sneller opgenomen moeten worden”, aldus de centralist.
Patiëntenfederatie en BBB slaan alarm, regio’s zien geen gevaar
“Dit gaat over leven en dood”, reageert Patiëntenfederatie Nederland. “Iedereen die 112 belt en direct zorg nodig heeft, moet die op tijd kunnen krijgen.”
Ook Caroline van der Plas van BBB reageert. Haar partij had al eerder waarschuwingen over de onderbezetting gekregen. “Stel je voor dat je een extra minuut moet wachten terwijl je man, vrouw of kind misschien doodgaat. Dat zijn zestig hele lange seconden. Het kan zijn dat daardoor een leven niet gered kan worden.”
Of de wachttijd door de onderbezetting daadwerkelijk toeneemt, willen de ambulanceregio’s niet zeggen. Wel melden ze dat de gemiddelde wachttijd in 2026 14,8 seconden bedroeg. “Wij begrijpen dat iedere seconde voor iemand die 112 belt lang kan voelen, zeker in een noodsituatie”, stellen de regio’s. “Op basis van de beschikbare gegevens hebben wij geen aanwijzingen dat de patiëntveiligheid in het geding is.”
Volgens de regio’s gaat de meldkamer nooit helemaal ‘op zwart’. Centralisten houden contact met ambulances en blijven telefoontjes van professionele hulpverleners aannemen. De landelijke samenwerking tussen meldkamers is volgens hen juist bedoeld voor zulke situaties.
“112 wordt altijd opgenomen”, schrijven de regio’s in een gezamenlijke reactie.
Ministerie werkt aan wetswijziging, regio’s leiden meer mensen op
Op 13 oktober werd het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ingelicht. Het ministerie laat weten in contact te blijven met de regio’s. Er wordt gewerkt aan wetgeving die het voor de vijf veiligheidsregio’s makkelijker moet maken om personeel en middelen te delen. De regio’s werken sinds 2023 formeel samen, maar hebben nog altijd eigen werkwijzen, organisaties en arbeidsvoorwaarden. Dat beperkt de flexibiliteit.
Om de hulp beter over de andere regionale meldkamers te verdelen, komen 112-telefoontjes voortaan binnen bij de landelijke meldkamer in Driebergen. Die verdeelt de meldingen.
Voor de lange termijn willen de ambulanceregio’s meer mensen opleiden. Een nieuwe centralist is echter pas na negen maanden opleiding volledig inzetbaar. Ook bereiden de regio’s een publiekscampagne voor waarin ze mensen oproepen alleen 112 te bellen bij acute of levensbedreigende situaties.































