Ambtenaren van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) die door de aangekondigde kabinetsbezuinigingen hun baan dreigen te verliezen, moeten zich vrijwillig kunnen laten omscholen tot leraar of docent. Dat vindt een meerderheid in de Tweede Kamer. Regeringspartij VVD vraagt het kabinet vandaag om voor die omscholing van onderwijsambtenaren een plan uit te werken. Coalitiepartners D66 en CDA en oppositiepartijen JA21 en 50Plus steunen het idee in ieder geval. Het voorstel blaast een plan nieuw leven in dat al eens is uitgeprobeerd. Een pilot uit 2008 om rijksambtenaren voor de klas te krijgen, werd later als mislukt bestempeld.
- De VVD vraagt het kabinet een plan te maken om wegbezuinigde OCW-ambtenaren vrijwillig om te scholen tot leraar.
- D66, CDA, JA21 en 50Plus steunen het voorstel, waarmee er een Kamermeerderheid is.
- Het kabinet wil de komende negen jaar 25.000 rijksambtenaren schrappen.
- Een proef met vijftig rijksambtenaren in 2008 was volgens de SER geen succes.
Bezuiniging op ambtenaren is de aanleiding voor het voorstel
De VVD komt met het voorstel naar aanleiding van het kabinetsplan om in negen jaar tijd 25.000 banen bij de rijksoverheid te schrappen. Staatssecretaris Eric van der Burg voor Slagvaardige Overheid kondigde eind oktober aan dat in 2035 zo’n 16 procent van de ongeveer 160.000 voltijdse ambtenarenposten moet zijn verdwenen.
Volgens VVD-Kamerlid Arend Kisteman werken er op het ministerie van OCW ambtenaren “met een enorme passie” voor het onderwijs. Hij ziet in de bezuinigingen een kans om “twee vliegen in één klap” te slaan.
“De aangekondigde bezuinigingen zijn een mooie kans om deze bevlogen mensen op kosten van de overheid vrijwillig te laten omscholen naar een baan in het onderwijs”, aldus Kisteman.
Volgens het Kamerlid zouden de ambtenaren bijvoorbeeld een wekelijkse studiedag kunnen krijgen om zich om te scholen.
Onderwijsambtenaren zouden makkelijker de overstap naar de klas maken
Het is niet de eerste poging om rijksambtenaren voor de klas te krijgen. Zulke plannen zijn vooral bedoeld om het lerarentekort te verminderen. Achter het voorstel zit de gedachte dat ambtenaren van het onderwijsministerie al veel kennis van het vakgebied hebben, waardoor een overstap naar een school minder ingewikkeld zou zijn. Ook zou het ambtenaren kunnen aanmoedigen om een nieuwe loopbaan te beginnen als zij-instromer.
Eerdere proef strandde op salaris en onzekerheid
In 2008 begon een pilot om vijftig rijksambtenaren te helpen overstappen naar een baan op een middelbare school. De deelnemers kregen een uitgebreide introductieperiode en een opleiding. Als hun salaris daalde, zou het verschil enkele jaren worden aangevuld.
De Sociaal-Economische Raad (SER) concludeerde in 2011 in een rapport dat het project geen succes was. Scholen stonden niet te springen om zij-instromers met te weinig pedagogische ervaring. Ook de gevreesde salarisdaling bleek een flinke hobbel. Daarnaast waren de ambtenaren bang hun vaste baan op het ministerie kwijt te raken. Ze waren er niet van overtuigd dat een nieuwe werkgever hen dezelfde zekerheid kon bieden.
Scholen stonden volgens de SER niet te springen om zij-instromers met te weinig pedagogische ervaring.
Of ambtenaren gedwongen vertrekken, wordt pas in 2027 duidelijk
Het is nog onduidelijk of de 25.000 rijksambtenaren gedwongen worden ontslagen. Staatssecretaris Van der Burg werkt zijn plan nog verder uit en presenteert dat in het voorjaar van 2027. Het ministerie van Onderwijs heeft wel ruim 400 miljoen euro op de begroting staan om het lerarentekort aan te pakken.
Vandaag of later wordt duidelijk of het kabinet met het omscholingsplan voor rijksambtenaren aan de slag gaat.































