Wie een dieselauto of -truck rijdt, komt vroeg of laat de term DPF tegen. Een DPF, voluit diesel particulate filter of roetfilter, is een onderdeel in het uitlaatsysteem dat roetdeeltjes opvangt voordat ze via de uitlaat naar buiten kunnen. Het idee is even eenvoudig als slim: het filter houdt het roet vast en verbrandt het later, zodra de uitlaatgassen heet genoeg zijn. In de praktijk zit daar echter een addertje onder het gras, en dat merken vooral bestuurders die vooral korte ritjes maken.
- Een roetfilter (DPF) vangt roet op en verbrandt het tijdens een proces dat regeneratie heet.
- Korte ritten laten de uitlaat vaak niet heet genoeg worden, waardoor het filter verstopt raakt.
- Professionele reiniging kost enkele honderden dollars; een nieuw filter begint rond de 1.000 dollar (ongeveer 920 euro).
- As blijft na verbranding achter en is niet weg te branden, waardoor filters uiteindelijk toch vervangen moeten worden.
Waarom een roetfilter uiteindelijk vastloopt
Het filter maakt zichzelf schoon via een proces dat regeneratie heet. Daarvoor moeten de uitlaatgassen een bepaalde bedrijfstemperatuur bereiken, zodat het opgevangen roet wegbrandt. Rijd je vooral korte stukjes in de stad, dan wordt de uitlaat mogelijk nooit lang genoeg heet en raakt het filter langzaam verstopt.
Maar zelfs wie zijn wagen stevig rijdt en het systeem netjes laat regenereren, ontkomt er niet aan: een DPF is een slijtageonderdeel, net als remblokken of een luchtfilter. Vroeg of laat heeft het filter dus onderhoud nodig, ongeacht je rijstijl.
Regeneratie, forceren of het filter eraf halen
Er zijn grofweg drie opties. Je kunt het filter tijdens het rijden vanzelf laten regenereren, een regeneratie forceren met een diagnoseapparaat, of het filter helemaal van het voertuig halen om het zelf schoon te maken of door een vakman te laten reinigen. Die doe-het-zelfroute bestaat en veel truckeigenaren hebben het met succes gedaan. Of het voor jouw filter de juiste keuze is, is een andere vraag: wie zich niet zeker voelt bij het opensnijden van het eigen uitlaatsysteem, kan het beter aan een werkplaats overlaten.
Het roetfilter zit altijd na de dieseloxidatiekatalysator (DOC). De SCR-eenheid, die stikstofoxiden aanpakt, kan er afhankelijk van het model vóór of na zitten. Wie het filter eraf haalt, snijdt bij de lasnaden en zet eerst een merkteken over beide helften. Belangrijk: reinig ook alles wat vóór het filter zit, want een verstopte DPF duwt roet terug in de onderdelen ervoor.
Waarom een hogedrukreiniger een risico is
Thuismonteur Redneck Oriental, die zulke filters op camera schoonmaakt, gebruikt een reiniger van 4.200 psi (ongeveer 290 bar). De meeste vakmensen raden af om dat na te doen. De keramische honingraatstructuur in het filter is broos, en water onder die druk kan het substraat doen barsten. Zo’n gebarsten substraat is niet meer te reinigen, alleen te vervangen.
Precies daar zit de rekensom: een professionele reiniging kost enkele honderden dollars, terwijl een nieuw filter begint rond de 1.000 dollar (ongeveer 920 euro) en al snel duurder wordt.
As is het probleem dat blijft
Roet is wat regeneratie wegbrandt. As is wat er daarna overblijft: onbrandbaar residu dat geen enkele regeneratie verwijdert. Daarom gaan filters ergens tussen de 160.000 en 320.000 kilometer (100.000 tot 200.000 mijl) eraf voor professionele reiniging. Toch betekent gereinigd niet altijd volledig schoon. Een studie van Lehigh University, gepubliceerd via Springer Nature Link, liet 34 filters een commerciële reiniging ondergaan en concludeerde dat de tegendruk weliswaar kan dalen, maar dat filters nog steeds aanzienlijke hoeveelheden as kunnen bevatten.
Ook Liqui Moly bevestigt dat het reinigen van as zijn grenzen kent en stelt dat een filter dat overladen is met te veel as, verwijderd en vervangen moet worden. Omdat reiniging dus maar zoveel kan, is voorkomen belangrijker: volg de regeneratiecycli, vermijd veelvuldige korte ritten en gebruik alleen geschikte additieven.
Wat je na het schoonmaken moet controleren
Zit het filter weer op zijn plaats, controleer dan op uitlaatlekken, waarschuwingslampjes en foutcodes. Het systeem meet de druk om de weerstand door het filter in de gaten te houden, dus diagnosewaarden kunnen laten zien of de luchtstroom na het reinigen is verbeterd.
Forceer niet automatisch een regeneratie na de reiniging. Of een geforceerde of handmatige regeneratie zinvol is, hangt af van het voertuig en de actuele roetbelasting. Cummins legt uit dat regeneratie koolstofophoping uit de DPF verwijdert, terwijl Ford opmerkt dat sommige voertuigen pas een handmatige regeneratie toestaan als het filter een bepaalde belasting bereikt. Bij dieseltrucks van Ford duurt een handmatige regeneratie ongeveer 30 minuten. Ook langdurig rijden op de snelweg kan de nodige uitlaattemperatuur leveren voor een normale regeneratie.
Het systeem is complex en duur om te repareren. Zowel garantiedekking als betrouwbaarheid op de lange termijn hangen af van het volgen van de aanbevelingen van de fabrikant, van onderhoudsschema’s tot de juiste additieven en rijgewoonten.
Rijd je zelf diesel en heb je ervaring met een verstopt roetfilter? Laat je het door een werkplaats doen of pak je het zelf aan? Deel je aanpak in de reacties.
