Sterrenwachten en de Rijksuniversiteit Groningen roepen belangstellenden op om op 12 augustus samen naar de hemel te kijken. Op die dag is boven heel Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering te zien, waarbij de maan om exact 20.11 uur bijna 90 procent van de zonneschijf bedekt. Volgens de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie wordt het rond dat hoogtepunt niet volledig donker, maar wel “merkbaar donkerder”. Het schouwspel begint rond 19.15 uur en duurt tot even na 21.00 uur, vlak voor zonsondergang, wanneer de zon laag boven de horizon in het noordwesten staat.
- De gedeeltelijke zonsverduistering is op 12 augustus in heel Nederland te zien.
- Op het hoogtepunt om 20.11 uur bedekt de maan bijna 90 procent van de zon.
- Sterrenwachten waarschuwen: kijk nooit met het blote oog naar de zon.
- Zo’n grote verduistering was voor het laatst in 1999 boven Nederland te zien.
Waarschuwing: kijk nooit met het blote oog naar de zon
De organiserende sterrenwachten benadrukken vooral één boodschap: staar nooit met het blote oog naar de zon. Zelfs wanneer nog maar 12 procent van het zonlicht zichtbaar is, kan die straling de ogen beschadigen. Wie veilig wil kijken, moet een speciale zonnetelescoop gebruiken of een eclipsbril dragen.
Ook op het hoogtepunt blijft de resterende zonneschijf fel genoeg om blijvende schade aan de ogen aan te richten.
Kijkpunten van de Wadden tot Twente
De Rijksuniversiteit Groningen richt waarnemingsposten in op de eilanden Vlieland, Terschelling en Ameland, en verder op het dak van Forum Groningen, bij de Eemshaven, Lauwersoog en Noordpolderzijl. Sterrenwacht Copernicus uit Haarlem zet telescopen neer op de boulevard in Bloemendaal en deelt eclipsbrillen uit. Sterrenwacht Saturnus uit Heerhugowaard trekt met bezoekers de duinen bij Petten in, terwijl Sterrenwacht Cosmos in Twente speciale zonnetelescopen opstelt bij een boerderij in Lattrop.
Ook elders zijn er kijkavonden: Sterrenwacht Mercurius in Dordrecht, Halley in Vinkel, Phoenix in Lochem, Midden-Nederland in Nijkerk en Vesta in Oostzaan openen hun deuren.
Zeldzaam schouwspel: pas in 2081 opnieuw
Dat een dergelijk groot deel van de zon boven Nederland achter de maan verdwijnt, is uitzonderlijk. De vorige keer gebeurde dat in 1999. De eerstvolgende vergelijkbare gebeurtenissen staan pas gepland voor 2081 en 2090. In oktober 2022 was er na jaren wachten wel een gedeeltelijke verduistering, maar dunne bewolking bedierf op sommige plekken het zicht – een risico dat ook nu weer meespeelt.
Voor Nederland blijft het bij een gedeeltelijke verduistering, maar op dezelfde dag trekt een smalle baan van totale zonsverduistering over delen van Europa en de Atlantische en Noordelijke IJszee. Zo’n totale verduistering – waarbij de maan de volledige zonneschijf afdekt – doet zich ergens op aarde ongeveer eens in de achttien maanden voor. Ditmaal is de totaliteit vooral zichtbaar boven oceaan en afgelegen gebied, van noordelijk Rusland en Groenland tot IJsland en Spanje.
De echte topper komt in 2027
Wie de zon volledig verduisterd wil zien, kan volgens eclipsjagers beter uitkijken naar 2 augustus 2027. Die totale verduistering is te zien in delen van Noord-Afrika en duurt op het hoogtepunt 6 minuten en 23 seconden – langer dan bij welke verduistering ook sinds 2009. Een nog langere volgt pas in het jaar 2114. Bovendien is boven Noord-Afrika de kans op weinig bewolking relatief groot, wat die verduistering tot een aantrekkelijke reisbestemming maakt voor liefhebbers.
Ga jij op 12 augustus naar een sterrenwacht kijken, of hoop je vanuit eigen tuin een glimp op te vangen? Deel jouw kijkplek en tips voor veilig waarnemen in de reacties.
