Wie hunkert naar een hond maar bij elke aai begint te niezen, staat voor een vertrouwd dilemma. Ook in Nederland en Vlaanderen behoort een allergie voor huisdieren tot de meest voorkomende overgevoeligheden, en zogenaamd ‘hypoallergene’ rassen bieden lang niet altijd soelaas. Amerikaanse onderzoekers zeggen nu een fundamenteel andere oplossing te hebben gevonden: met de Nobelprijs-bekroonde gentechniek CRISPR fokten ze twee beagles die een belangrijk allergie-veroorzakend eiwit niet langer aanmaken. De studie verscheen woensdag in de CRISPR Journal en is volgens de auteurs de eerste keer dat zo’n aanpak met succes bij honden werd toegepast.
- Twee genetisch aangepaste beagles, Alfie en Bailey, werden in september 2024 geboren.
- Hun speeksel en vacht bevatten het belangrijkste allergie-eiwit niet meer.
- Onafhankelijke experts waarschuwen dat het jaren duurt voor de techniek beschikbaar en betaalbaar is.
Waarom ‘hypoallergene’ rassen vaak toch niet volstaan
Rassen die weinig haren verliezen, zoals poedels, gelden vaak als geschikt voor allergiepatiënten. Toch produceren ook die honden allergie-veroorzakende eiwitten, die in hun speeksel, haren en huidschilfers terechtkomen. Daardoor kunnen ze nog steeds klachten uitlokken. Dat verklaart waarom veel mensen met een hondenallergie zelfs bij zulke rassen blijven kampen met jeukende ogen of huiduitslag.
Geneticus Matt Walker kent dat uit eigen ervaring. Zijn familie had vroeger een goldendoodle, een ras dat als hypoallergeen te boek staat, maar ook die zorgde voor klachten. Walkers bedrijf Kindred Companion Sciences ontwikkelde daarop de twee aangepaste beagles.
Hoe de wetenschappers het allergie-gen uitschakelden
Het onderzoek begon in het laboratorium. De wetenschappers pasten de genetische code in huidcellen van honden aan en zetten het gen uit dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van de belangrijkste allergie-eiwitten. Die aangepaste code werd vervolgens overgebracht in eicellen, die bij een draagbeagle werden geplaatst. In september 2024 bracht zij twee gezonde vrouwtjes ter wereld, Alfie en Bailey.
Tests van hun speeksel en vacht toonden geen sporen van het allergie-eiwit. In een huidpriktest reageerde Walker wél op extracten van een poedel en een goldendoodle, maar niet op stalen van de beagles.
“Het gevoel op dit moment is een mengeling van opluchting, ontzag en dankbaarheid dat het werkte”, zei Walker.
Zijn allergie is niet verdwenen, maar Bailey woont nu bij hem in New York en is volgens hem deel van het gezin geworden. “Het voelt gewoon geweldig om een hond te mogen hebben.” Alfie leeft in Florida bij een andere wetenschapper van het bedrijf.
Wat dit voor allergiepatiënten kan betekenen
Voor de miljoenen mensen met een hondenallergie is de weg naar de dierenwinkel nog lang. Onderzoekers moeten eerst de langetermijngevolgen van de genetische ingreep in de gaten houden en een manier vinden om de aanpak betaalbaar te maken. Volgens Walker hebben alle honden hetzelfde gen dat bij de twee beagles werd aangepast; zijn bedrijf hoopt de techniek ook bij andere honden en assistentiehonden te testen om een allergievrije lijn te fokken.
Toch zijn er kanttekeningen. Patholoog Jeff SoRelle van het University of Texas Southwestern Medical Center, die niet bij de studie betrokken was, wijst erop dat het uitgeschakelde gen wel de belangrijkste, maar niet de enige boosdoener is. “We weten niet precies hoe effectief of breed inzetbaar dit kan zijn om hondenallergie bij mensen te stoppen”, aldus SoRelle. Toekomstig onderzoek zou de honden bij meer allergiepatiënten moeten testen.
Ethische bedenkingen over asieldieren
Eerdere pogingen om hypoallergene huisdieren te maken verliepen vooral via klonen, wat tot ziekere en genetisch te gelijkende pups leidde. Twee jaar geleden gebruikten onderzoekers CRISPR om het allergie-eiwit bij een kat te verlagen, maar of die techniek veilig bij andere katten kan worden getest, is nog niet duidelijk.
Bio-ethicus Arthur Caplan van de Grossman School of Medicine (New York University) ziet twee kanten. “Het opent de deur voor veel meer mensen om een huisdier te kunnen hebben”, zei hij. “Aan de negatieve kant kan het mensen ontmoedigen om zwerfdieren en ongewenste dieren te nemen die niet zijn gemanipuleerd om allergievrij te zijn.” Die zorg raakt ook aan de volle asielen in onze eigen regio, waar tal van honden op een baasje wachten.
Zou jij kiezen voor een genetisch aangepaste hond als dat je allergie zou wegnemen, of vind je dat dieren uit het asiel voorrang verdienen? Deel je mening hieronder.
